Cấp độ bền của bu lông là gì? Bảng tra cấp độ bền của bu lông

Cấp độ bền của bu lông là chỉ số quan trọng xác định khả năng chịu lực và độ bền của bu lông trong các ứng dụng cơ khí. Việc lựa chọn đúng cấp độ bền giúp đảm bảo an toàn và hiệu quả cho các công trình. Bên cạnh việc chọn đúng bu lông, sử dụng thiết bị phù hợp như súng xiết bu lông cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo lực siết chính xác, tránh làm hỏng ren hoặc ảnh hưởng đến kết cấu liên kết. Bài viết này Thiết bị Trường Phát sẽ giới thiệu khái niệm cấp độ bền của bu lông và cách tra cứu bảng cấp độ bền để chọn bu lông phù hợp. Cùng theo dõi nhé!

Cấp độ bền của bu lông là gì? 

Cấp độ bền của bu lông là yếu tố quan trọng giúp xác định khả năng chịu lực và độ bền của bu lông khi sử dụng trong các ứng dụng cơ khí, xây dựng và công nghiệp. 

Cấp độ bền bulong không chỉ liên quan đến vật liệu chế tạo mà còn được ảnh hưởng bởi các đặc tính cơ học như giới hạn bền kéo, độ cứng, độ dai, và khả năng chịu va đập. 

Xem ngay: Súng xiết bu lông bằng khí nén1″ Firebird FB-8000L

Hiểu rõ về cấp độ bền của bu lông và bảng tra cấp độ bền của bu lông sẽ giúp bạn lựa chọn được loại bu lông phù hợp với yêu cầu kỹ thuật và bảo đảm an toàn trong mọi công việc, từ các công trình xây dựng đến sản xuất máy móc. 

Việc lựa chọn đúng cấp độ bền bulong sẽ giúp nâng cao hiệu suất và tuổi thọ của các cấu kiện mà bu lông tham gia vào, đồng thời giảm thiểu các rủi ro trong quá trình sử dụng.

Xem ngay: Bu lông đai ốc là gì? Tất tần tật về bu lông đai ốc

Phân loại cấp độ bền của bu lông

Các cấp độ bền của bulong được xác định dựa trên các tiêu chuẩn kỹ thuật, chẳng hạn như tiêu chuẩn Việt Nam về bu lông đai ốc. Để phân loại và đưa ra các cấp độ bền của bu lông, các yếu tố cơ bản liên quan đến vật liệu chế tạo bu lông và tính chất cơ lý của chúng sẽ được xem xét kỹ lưỡng. 

Mỗi loại vật liệu sẽ có cơ tính khác nhau, từ đó ảnh hưởng đến các tiêu chí đánh giá và phân loại bu lông.

Cấp độ bền của bu lông theo hệ mét

Ở Việt Nam, cấp độ bền của bu lông thường được phân chia theo hệ mét. Ký hiệu của cấp độ bền bu lông hệ mét bao gồm hai chữ số với dấu chấm ở giữa, in trên đầu bu lông. Chữ số trước dấu chấm đại diện cho 1/10 giới hạn bền kéo tối thiểu của bu lông (đơn vị: kgf/mm²). Chữ số sau dấu chấm cho biết 1/10 tỷ lệ giữa giới hạn chảy của bu lông và độ bền kéo tối thiểu của nó (đơn vị: %).

Ví dụ, cấp độ bền 8.8 có nghĩa là giới hạn bền kéo tối thiểu là 800 MPa và giới hạn chảy là 640 MPa.

Các bu lông có cấp độ bền từ 3.6 đến 12.9 được sử dụng phổ biến trong ngành cơ khí, chế tạo máy móc và sản xuất ô tô. Bu lông có cấp độ bền từ 8.8 đến 12.9 được gọi là bu lông cường độ cao, có khả năng chịu lực rất tốt, nhưng giá thành cũng cao hơn so với các bu lông có cấp độ bền dưới 8.8.

Cấp độ bền của bu lông theo hệ inch

Cấp độ bền của bu lông theo hệ inch thường không được đánh dấu bằng số trên đầu bu lông. Thay vào đó, chúng được ký hiệu bằng các vạch thẳng trên thân bu lông, với số lượng vạch tương ứng với cấp giới hạn bền hoặc giới hạn chảy của bu lông.

Cấp độ bền bu lông theo hệ inch chủ yếu được phân loại thành 3 cấp chính: 2, 5, và 8. Tuy nhiên, cũng có các cấp độ bền khác được áp dụng cho các lĩnh vực đặc biệt như hàng không vũ trụ, với tổng cộng 17 cấp độ bền khác nhau.

Xem ngay: Lực siết bu lông là gì? Cách tính & tra bảng tra tiêu chuẩn

Bảng tra cấp độ bền của bu lông

Cấp độ bền của bu lông còn mang nhiều ý nghĩa hơn việc thể hiện các trị số về giới hạn bền và giới hạn chảy của bulong. Chính vì thế dựa vào cấp độ bền này, người sử dụng có thể tra ra được rất nhiều trị số khác nhau và nó được thể hiện rõ nhất trong bảng tra cấp độ bền bu lông (bảng tra bu lông cường độ cao) dựa theo TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 1916 – 1995 sau đây:

Cơ tính			Trị số với cấp độ bền
			3.6	4.6	4.8	5.6	5.8	6.6	6.8	8.8		9.8*	10.9	12.9
										≤ M16	>M16
1. Giới hạn bền đứt σB, N/mm2		danh nghĩa	300	400		500		600		800	800	900	1000	1200
		nhỏ nhất	330	400	420	500	520	600		800	830	900	1040	1220
2. Độ cứng vicke, HV		nhỏ nhất	95	120	130	155	160	190		230	255	280	310	372
		lớn nhất	220					250		300	336	360	382	434
3. Độ cứng Brinen, HB		nhỏ nhất	90	114	124	147	152	181		219	242	266	295	353
		lớn nhất	209					238		285***	319	342	363	412
4. Độ cứng Rốc-oen, HR	HRB	nhỏ nhất	52	67	71	79	82	89		–	–	–	–	–
		lớn nhất	95					99		–	–	–	–	–
	HRC	nhỏ nhất	–	–	–	–	–	–		20	23	27	31	38
		lớn nhất	–	–	–	–	–	–		30	34	36	39	44
5. Độ cứng bề mặt HV.0,3		lớn nhất	–	–	–	–	–	–		320	356	380	402	454
6. Giới hạn chảy σB, N/mm2		danh nghĩa	180	240	320	300	400	360	480	–	–	–	–	–
		nhỏ nhất	190	240	340	300	420	360	480	–	–	–	–	–
7. Giới han chảy qui ước σB, N/mm2		danh nghĩa	–	–	–	–	–	–		640	640	720	900	1088
		nhỏ nhất	–	–	–	–	–	–		610	660	720	940	1100
8. Ứng suất thử σF		σF/σ01 hoặc σF/σ02	0,94	0,94	0,91	0,94	0,91	0,91	0,91	0,91	0,91	0,91	0,88	0,88
		N/mm2	180	225	310	280	380	440	440	580	600	650	830	970
9. Độ dãn dài tương đối sau khi đứt o5 %		nhỏ nhất	25	22	14	20	10	16	8	12	12	10	9	8
10. Độ bền đứt trên vòng đệm lệch			Đối với bulông và vít phải bằng giá trị nhỏ nhất của giới hạn bền đứt qui định trong điều 1 của bảng này.
11. Độ dai va đập, J/cm2		nhỏ nhất	–	50			–	40	–	60	60	50	40	30
12. Độ bền chỗ nối đầu mũ và thân			không phá huỷ
13. Chiều cao nhỏ nhất của vùng không thoát cácbon			–							1/2H1			2/3H1	3/4H1
14. Chiều sâu lớn nhất của vùng thoát cácbon hoàn toàn, mm			–							0,015

 

Tóm lại, cấp độ bền của bu lông đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự an toàn và hiệu quả của các kết cấu cơ khí và xây dựng. Việc hiểu rõ về các tiêu chí đánh giá và bảng tra cấp độ bền bulong giúp người sử dụng lựa chọn đúng loại bu lông phù hợp với yêu cầu công việc, từ đó đảm bảo tính ổn định và độ bền của các hệ thống. 

Hy vọng với những thông tin về cấp độ bền của bulong và bảng tra cứu cấp độ bền của bulong trên có thể giúp bạn đưa ra lựa chọn chính xác và phù hợp. Nếu bạn còn có bất cứ thắc mắc hoặc yêu cầu nào hãy liên hệ với Thiết bị Trường Phát để nhận được sự hỗ trợ tốt nhất nhé!